NHỮNG PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU TRONG NGHIÊN CỨU MARKETING

NHỮNG PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU TRONG NGHIÊN CỨU MARKETING

Trong nghiên cứu marketing phương pháp thu thập dữ liệu là một giai đoạn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với quá trình nghiên cứu các hiện tượng kinh tế xã hội. Tuy nhiên bạn cần phải nắm chắc các phương pháp thu thập dữ liệu này vì việc này thường tốn nhiều chi phí, thời gian và công sức. sau đây PRAZ  sẽ chia sẻ  đến các bạn về phương pháp thu thập dữ liệu phổ biến qua bài viết dưới đây.

I. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Là Gì?

Thu thập dữ liệu là quá trình đo lường và thu thập thông tin về các biến số được nhắm mục tiêu trong một hệ thống đã được thiết lập, từ đó cho phép một người trả lời các câu hỏi có liên quan và đánh giá kết quả. Trong tất cả các lĩnh vực nghiên cứu như: khoa học vật lý và xã hội, nhân văn và trong kinh doanh thì thành phần của nghiên cứu chính là việc thu thập dữ liệu.

Cho dù các phương pháp thay đổi theo kỷ luật, nhưng sự nhấn mạnh vào việc đảm bảo bộ sưu tập chính xác và trung thực vẫn giống nhau. việc thu thập dữ liệu hướng đến mục tiêu là thu thập bằng chứng chất lượng để việc đưa ra các câu trả lời có sức thuyết phục và đáng tin cậy hơn cho các câu hỏi đã được đặt ra.

II. Những Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu Trong Nghiên Cứu Marketing

Phương pháp nghiên cứu định tính

NHỮNG PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU TRONG NGHIÊN CỨU MARKETING

  • Phỏng vấn nhóm (Focus Groups)

Đây là một cuộc phỏng vấn theo hướng không chính thức nhưng linh hoạt đối với một nhóm người được phỏng vấn và được tiến hành bởi một người điều khiển đã được tập huấn. Nhiệm vụ của người điều khiển là hướng dẫn thảo luận nhóm.

kỹ thuật này có mục đích là đạt được những hiểu biết một cách sâu sắc về vấn đề nghiên cứu thông qua sự lắng nghe một nhóm người đã được chọn ra từ một thị trường mục tiêu phù hợp với vấn đề mà người nghiên cứu hiện đang quan tâm.

Những kết luận ngoài dự kiến thường đạt được từ những ý kiến thảo luận tự do của nhóm, đây chính là giá trị của phương pháp này. Trong  thực tế nghiên cứu Marketing thì thảo luận nhóm là một phương pháp nghiên cứu định tính đang được sử dụng phổ biến và cũng rất quan trọng.

  • Phỏng vấn chuyên sâu (Depth Interview)

Kỹ thuật phỏng vấn cá nhân, trực tiếp và không chính thức được gọi là phỏng vấn chuyên sâu. Trong phương pháp phỏng vấn người phỏng vấn với kỹ năng cao sẽ hỏi người trả lời về các khía cạnh như: niềm tin, thái độ và cảm nghĩ về chủ đề đang nghiên cứu. 

Phỏng vấn chuyên sâu có đặc điểm cũng gần giống như phỏng vấn nhóm tập trung, phỏng vấn cá nhân đều là một kỹ thuật trực tiếp và không quá cầu kỳ trong việc thu thập thông tin. Chỉ khác ở chỗ là phỏng vấn cá nhân chỉ một người phỏng vấn và một người được phỏng vấn ngồi đối diện với nhau, thời gian phỏng vấn khoảng từ 30 phút đến 1 tiếng.

Một số kĩ thuật có thể sử dụng

  • Kĩ thuật liên tưởng: Là kỹ thuật mà trong đó người phỏng vấn sẽ  hỏi bằng bảng liệt kê các từ để người được phỏng vấn trình bày ý kiến với sự kích thích để trả lời từng từ một mà những từ này sẽ rất gợi nhớ.
  • Kỹ thuật hoàn chỉnh: kỹ thuật này đòi hỏi người được phỏng vấn phải trả lời hoàn chỉnh về những tình huống chưa kết thúc được các vấn đề đang quan tâm. Nói tóm lại là kỹ thuật hoàn chỉnh việc hoàn thành câu dỡ dang hay một câu chuyện được sử dụng trong nghiên cứu marketing.
  • Kỹ thuật dựng hình: kỹ thuật này muốn người được phỏng vấn trình bày câu trả lời theo hình thức của một mẫu đàm thoại, một câu chuyện hay mô tả, thông qua hai hình thức là đặt lời chú giải cho phim hoạt hình và diễn giải qua tranh ảnh.
  • Kỹ thuật diễn cảm : trong kỹ thuật này người được phỏng vấn trả lời những câu hỏi có liên quan đến cảm nghĩ và thái độ của người khác đối với vấn đề nghiên cứu sau đó trình bày câu trả lời thông qua hình thức kể hoặc quan sát. Họ vừa phải trình bày cảm nghĩ riêng và cũng vừa nhận xét cảm nghĩ của người khác qua việc đóng vai trò làm người thứ ba.

Phương pháp quan sát và điều tra

  • Quan sát 

Đây là phương pháp sẽ ghi lại có kiểm soát về tác phong hoặc các biến cố của con người. Qua sự cảm nhận về nơi mình đang sinh sống hoặc hành động, để có thể ghi nhận và lượng định các sự kiện ở bên ngoài. Quan sát bao gồm hai hành động của con người là nghe nhìn và lượng định.

Con người có thể sử dụng tai, mắt để nghe, nhìn hay các phương tiện cơ giới để quan sát trực tiếp. đây là một phương pháp thu thập dữ liệu rất hữu ích, dễ thực hiện và cũng rất đơn giản. Tuy nhiên cần phải có một mẫu nghiên cứu thích đáng nếu muốn phương pháp này đạt kết quả cao.

  • Điều tra

Điều tra là phương pháp chú trọng tới việc thu thập thông tin từ các nhân chứng, vật chứng cùng với việc tìm hiểu thật kỹ ngọn nguồn các sự kiện. đây là phương pháp thu thập dữ liệu được áp dụng khá phổ biến trong nghiên cứu marketing với những ưu thế có thể bảo đảm tốt 4 nguyên tắc của một nghiên cứu khoa học.

Phương pháp này sử dụng công chủ yếu là “Bảng câu hỏi – Questions Form” do khách hàng tự trả lời để thu thập các thông tin, sự kiện.

Trong nghiên cứu định lượng phương pháp này rất hữu dụng vì chúng đo lường, tính toán, so sánh một cách cụ thể các ý kiến, kỳ vọng của khách hàng, nhà cung cấp và cả người tiêu. Do đó, trong điều tra thăm dò bảng câu hỏi chính cách thức phù hợp nhất để thu thập dữ liệu.

NHỮNG PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU TRONG NGHIÊN CỨU MARKETING

Phương pháp phỏng vấn

  • Phỏng vấn cá nhân trực tiếp: phương pháp thu thập dữ liệu này chính là người phỏng vấn và người được phỏng vấn trực tiếp gặp nhau để hỏi và trả lời, thường là ở các trung tâm thương mại, trên đường phố, trên phương tiện giao thông công cộng hay tại nhà.

Người phỏng vấn phải có kỹ năng đặt câu hỏi một cách khéo léo, tinh tế để theo dõi và kiểm tra đối tượng phỏng vấn từ đó mà số dữ liệu thu thập được sẽ có mức độ chính xác cao hơn

  • Phỏng vấn nhóm cố định: Nhóm này bao gồm những đối tượng không đổi như là người tiêu dùng, hộ gia đình, doanh nghiệp…và định kỳ trả lời các bảng câu hỏi. Tùy vào mục tiêu phỏng vấn mà nhóm cố định có thể được duy trì trong một tuần, một tháng, một năm hay thậm chí là nhiều hơn. 

Nhóm cố định được phỏng vấn theo hình thức sau: 

  • Phỏng vấn bằng điện thoại: phương pháp này được tiến hành thông qua cách bố trí một nhóm người phỏng vấn nhằm tập trung phỏng vấn khách hàng với nhiều máy điện thoại kết nối tới tổng đài để kiểm tra người phỏng vấn dễ dàng hơn. Người phỏng vấn phải cảm nhận được đối tượng phỏng vấn trong một khung cảnh mà anh ta không nhìn thấy.

Muốn áp dụng được phương pháp này thì người được phỏng vấn đa số phải có điện thoại. Đây cũng là phương pháp tiện lợi nhất khi muốn có một mẫu nghiên cứu phân bố rộng trên các vùng địa lý.  

  • Phỏng vấn bằng thư tín: đây là phương pháp mà người phỏng vấn gửi qua đường bưu điện cho người dự phỏng vấn một bảng câu hỏi và chờ trả lời. Phương pháp này tuy không phải lúc nào cũng hiệu quả nhưng nó lại có những ưu điểm mà các phương pháp khác không có, cụ thể như: 

– Phương pháp này có thể đề cập đến rất nhiều vấn đề, kể cả vấn đề riêng tư, do người trả lời không gặp mặt người hỏi nên sẽ tự chủ hơn khi trả lời câu hỏi và không bị chi phối bởi người hỏi.

– Người được hỏi có thể trả lời vào thời gian nào mà họ thấy thuận tiện nhất và sẽ suy nghĩ chín chắn hơn trước khi trả lời vì họ không bị giới hạn chặt chẽ về thời gian.

– Chi phí của phương pháp này thấp nên có thể hỏi được nhiều người và những đối tượng ở xa.

– Có thể sử dụng tài liệu để minh họa kèm theo đó là bảng câu hỏi.

Phương pháp thử nghiệm

Thu thập dữ liệu không chỉ thông qua việc nghiên cứu các tài liệu (để thu thập dữ liệu thứ cấp), hoặc quan sát, phỏng vấn (để thu thập dữ liệu sơ cấp), mà còn có thể thực hiện bằng việc thử nghiệm.

Các cuộc thử nghiệm có vai trò rất quan trọng trong nghiên cứu marketing, chúng không chỉ kiểm tra hoặc khẳng định một giải pháp hiệu chỉnh đưa ra, mà còn cung cấp một nguồn dữ liệu khá lớn để sử dụng trong nhiều đề tài nghiên cứu về lĩnh vực marketing.

NHỮNG PHƯƠNG PHÁP THU THẬP DỮ LIỆU TRONG NGHIÊN CỨU MARKETING

  • Thử nghiệm labo (laboratory expriments)

Trong thử nghiệm này các đối tượng sẽ được người nghiên cứu đưa ra các tác động trong khung cảnh đã được sắp xếp cho mục tiêu của các cuộc thử nghiệm. xếp đặt khung cảnh theo ý muốn như thế này sẽ giúp cho người nghiên cứu giảm thiểu sự ảnh hưởng không thích hợp của một số biến ngoại lai nhờ vào việc kiểm soát và điều chỉnh được sự biến đổi của biến số nào đó.

Trong các labo này được trang bị đầy đủ các thiết bị cần thiết mà có thể ảnh hưởng đến việc thử nghiệm như gương một chiều, màn ảnh, hệ thống kiểm tra độ thắp sáng, nhiệt độ và các yếu tố khác.

Trong nghiên cứu marketing, thử nghiệm này ít khi được thực hiện cho dù là việc tiến hành chúng không khó khăn lắm, vì các biến số không phải lúc nào cũng giống như trên thực tế. ngoài ra, trong quá trình thử nghiệm người nghiên cứu đã khống chế các tác động bên ngoài nên việc áp dụng các kết quả thử nghiệm này rất hạn chế.

  • Thử nghiệm hiện trường

Đây là loại thử nghiệm được tiến hành ở trong môi trường thực tế. tính thật của khung cảnh chính là lợi ích lớn nhất của cuộc thử nghiệm này. Những biến số được đưa vào thí nghiệm sẽ giống như hòan cảnh mua bán bình thường như: sản phẩm, quảng cáo, giá cả…

Thử nghiệm hiện trường thường phức tạp và tốn kém hơn rất nhiều so với thử nghiệm labo, nhưng đây lại là phương pháp có tác dụng rất lớn trong việc quyết định một giải pháp và cũng là phương pháp thông dụng trong nghiên cứu marketing vì kết quả thử nghiệm mang tính thực tiễn cao.

 III. Kết Luận

Trong bài viết này, các phương pháp thu thập dữ liệu được đề cập ở đây là của dữ liệu sơ cấp. đây là những dữ liệu chưa qua xử lý, được thu thập trực tiếp và được thu thập lần đầu từ các đơn vị của tổng thể nghiên cứu bằng các cuộc điều tra thống kê. Dữ liệu sơ cấp tuy phức tạp và tốn kém nhưng đáp ứng tốt yêu cầu của việc nghiên cứu. Để khắc phục nhược điểm này bạn không cần phải điều tra hết toàn bộ các đơn vị tổng thể mà chỉ cần điều tra trên một số đơn vị.

 

Đây là những chia sẻ của PRAZ về các phương pháp thu thập dữ liệu phổ biến thường được sử dụng trong nghiên cứu marketing. Hy vọng rằng những kiến thức này sẽ hữu ích đối với nghiên cứu của bạn. chúc bạn ngày càng thành công trong công việc.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *